Glisemik indeks ve glisemik yük nedir, besin seçerken bu değerler nasıl yorumlanır?

Glisemik indeks, karbonhidrat içeren bir besinin tüketildikten sonra kan şekerini ne kadar hızlı ve ne ölçüde yükselttiğini gösteren bir ölçüttür. Besinler genellikle düşük, orta ve yüksek glisemik indeksli olarak sınıflandırılır. Düşük değerli besinler kan şekerini daha yavaş ve dengeli yükseltir.

Glisemik yük neden önemlidir?

Glisemik indeks yalnızca hızı anlatır; tüketilen porsiyondaki karbonhidrat miktarını hesaba katmaz. Glisemik yük ise hem hızı hem de miktarı birlikte değerlendirir. Örneğin karpuzun glisemik indeksi yüksek olsa da bir porsiyondaki karbonhidrat az olduğu için glisemik yükü görece düşüktür. Bu nedenle tek başına indeks değerine bakmak yanıltıcı olabilir. Bodrum ve çevresinde yaşayanlar için bodrum beslenme uzmanı sayfası iyi bir başlangıç noktası olabilir.

Değerleri etkileyen etkenler

  • Besinin olgunluğu ve işlenme derecesi
  • Pişirme süresi; uzun pişen makarna ve pirinç daha hızlı sindirilir
  • Öğünde lif, protein ve yağ bulunması
  • Besinin bütün ya da püre hâlinde tüketilmesi

Pratikte tam tahıllar, baklagiller, sebzeler ve çoğu meyve düşük ya da orta glisemik etkiye sahiptir. Karbonhidratlı besinleri yoğurt, salata veya bir protein kaynağıyla birlikte tüketmek kan şekerindeki dalgalanmayı azaltabilir. Diyabet ya da insülin direnci olan kişilerin öğün planı ise hekim ve diyetisyen değerlendirmesiyle kişiye özel olarak hazırlanmalıdır. Kişiye özel bir plan için diyetisyen bodrum desteğiyle ilgili açıklamalar yol gösterici olabilir. Bölgede profesyonel destek düşünenler bodrum diyetisyen rehberini okuyabilir.